Zorg mijden
Binnen het veiligheidsdomein komt de politie steeds vaker in contact met mensen die zorg mijden en zichzelf verwaarlozen. Ook voor hulpverleners is het moeilijk om met deze mensen in contact te komen. De sociaal psychiatrisch verpleegkundige (SPV) speelt hierin een cruciale rol. De redenen waarom mensen zorg mijden, kunnen sterk uiteenlopen.
De politie krijgt vaak als eerste signalen van verward gedrag of overlast en kan de SPV bij een casus betrekken. Vroegtijdig inzicht in de situatie en mogelijke oorzaken maakt het mogelijk om op tijd in te grijpen en escalatie te voorkomen.
Voorbeeldsituatie uit de wijk
De politie ontvangt herhaaldelijk meldingen van overlast door een vrouw in een woonwijk. Buurtbewoners maken zich zorgen; het verwarde gedrag van de vrouw lijkt toe te nemen.
In overleg met de wijkagent besluit de SPV om op huisbezoek te gaan. Tijdens dit bezoek blijkt al snel dat de vrouw een ernstige psychotische stoornis heeft. Ze mist elk ziekte-inzicht en wijst alle hulp resoluut af. Volgens haar ligt het probleem volledig bij de buren en instanties, maar niet bij haarzelf.
Risico op escalatie
De SPV schat in dat de situatie snel kan escaleren. De vrouw is niet alleen een gevaar voor haar omgeving, maar loopt ook zelf risico slachtoffer te worden van agressie. Ze is nauwelijks nog in staat zich te beheersen.
Mogelijkheden tot gedwongen opname
Als er sprake is van een (vermoeden van een) psychische stoornis, kan verplichte opname in een psychiatrisch ziekenhuis worden aangevraagd op basis van de Wet verplichte GGZ (WvGGZ). Een van de opties is de Crisismaatregel (CM), een ingrijpende procedure waarbij iemand zijn vrijheid wordt ontnomen. Een onafhankelijk psychiater voert deze beoordeling uit (de crisisdienst, ofwel CD), en de burgemeester moet toestemming geven.
Rol van de SPV in het proces
De SPV verzamelt informatie uit eerdere politierapportages en voegt daar eigen bevindingen aan toe. Deze informatie wordt opgenomen in het dossier dat naar de CD gaat. De samenwerking met de wijkagent is hierin cruciaal: door informatie vanuit beide disciplines te bundelen, ontstaat een volledig beeld van de situatie.
Van beoordeling tot opname
Na overleg en goedkeuring door de burgemeester kan de CM snel worden ingezet. De vrouw wordt vervolgens met een ambulance overgebracht naar een kliniek waar de noodzakelijke behandeling kan starten.
Veranderde werkwijze
Waar voorheen de leidinggevende van dienst (OPCO) bij de politie verantwoordelijk was voor de melding aan de CD, neemt de SPV nu het initiatief. De SPV coördineert de casus en informeert de OPCO over de te nemen stappen. Door deze directe en goed afgestemde aanpak beschikt de CD snel over de juiste informatie en kan passende zorg sneller worden ingezet.
Samenwerking tussen zorg en politie
Deze casus laat zien hoe belangrijk de samenwerking is tussen politie en zorgprofessionals zoals de SPV. Door informatie te bundelen en samen op te treden, kunnen gevaarlijke situaties worden voorkomen en krijgen mensen met ernstige psychische klachten sneller hulp.
Unieke aanpak
In deze regio is de SPV gekoppeld aan een politiebureau. Daardoor kan sneller worden ingegrepen in acute situaties. Belangrijker nog: politie en SPV kunnen samen proactief optreden om extra politie-inzet te voorkomen.
Mensen kunnen zorg mijden, maar niet de politie.
Deze casus is gebaseerd op daadwerkelijke gebeurtenissen, maar is in verband met de privacy van betrokkenen geanonimiseerd en op onderdelen aangepast.