Binnen de politie wordt jaarlijks bij ongeveer 300 medewerkers officieel PTSS vastgesteld. Dit zijn alleen de geregistreerde gevallen; de werkelijke groep ligt naar verwachting hoger. Ondanks de toenemende aandacht blijft PTSS een complex en vaak onderschat thema binnen het politiewerk. Het verhaal van oud-politieprofessional Cindy Berk laat zien waarom blijvende aandacht zo belangrijk is.
PTSS tijdens mijn politieopleiding
“Ik kreeg PTSS tijdens mijn opleiding bij de politie in 2007. Ik had toen al vaker heftige situaties meegemaakt, maar een incident met een oudere overleden vrouw bleek uiteindelijk de druppel die de emmer deed overlopen. Op dat moment kwam alles samen: stress, machteloosheid en professioneel handelen dat voor mij over mijn grenzen ging.
Wat mij vooral bijbleef, was dat mijn collega’s dit, op het eerste oog, normaal vonden en gewoon weer doorgingen. Daardoor dacht ik dat het aan mij lag. De dag na het incident gaf ik aan dat ik slecht had geslapen, maar liet het daar toen verder bij. Ik vervolgde mijn opleiding, maar ondertussen sliep ik slecht, had ik nachtmerries, angst- en schrikreacties. Ik kon niet meer normaal functioneren. Ik ontwikkelde een angst voor de dood en alles wat daarmee te maken had. Pas drie maanden later stelde een specialist de diagnose PTSS.”
Leven en werken met PTSS
‘’Na de diagnose ben ik intensief aan de slag gegaan met mijn klachten. Ik heb meerdere gesprekken gehad met een psycholoog, ben bewust de confrontatie met de dood aangegaan via een begrafenisondernemer en heb jaren later nog EMDR-therapie gevolgd. Hoewel het nu goed met me gaat, heb ik de afgelopen jaren wel terugvallen gehad. PTSS blijft iets ongrijpbaars wat sluimert.”
Mijn verhaal delen en erkenning vinden
‘’Toen ik mijn verhaal begon te delen, onder andere binnen Team Collega Ondersteuning, destijds Bedrijf Opvang Team, ontving ik warme reacties over de bijzonderheid van mijn gelopen pad. In een tijd waarin PTSS binnen de politie nog grotendeels onbespreekbaar was, was dit voor mij de aanleiding om mijn boek Open en Bloot te schrijven. Ik kreeg ontzettend veel reacties van collega’s uit het hele land die zich erin herkenden en zich voor het eerst gezien en gehoord voelden. Mijn verhaal was voor hen als een uitnodiging om hun verhaal met mij te delen.’’
PTSS ontstaat sneller dan we denken
‘’Binnen de politie blijven collega’s vaak uit loyaliteit en hart voor de zaak functioneren, terwijl het intern steeds zwaarder wordt. Ik herken de signalen: stiller worden, prikkelbaarheid, vermoeidheid, schrikreacties, zich terugtrekken na ingrijpende incidenten of vaker ziek melden. In een cultuur waarin doorgaan de norm is, worden deze signalen gemakkelijk gemist.’’
Aandacht voor de mens achter het uniform
‘’Hoewel PTSS minder taboe is dan in de tijd dat ik ermee worstelde, is er nog steeds meer gesprek en bewustwording nodig. Het vraagt om aandacht voor de mens achter het uniform. Niet alleen terugkijken op wat er is gebeurd, maar ook bespreken wat het met iemand doet en daar tijd en ruimte voor maken.
Dat gesprek hoort thuis in de dagelijkse praktijk: in debriefings, in teams en in leiderschap. Mijn boodschap aan iedereen in het veiligheidsdomein is dan ook helder: heb oog voor elkaar. En aan collega’s die zich in mijn verhaal herkennen: hoe moeilijk het ook is, praat erover, zoek hulp en draag het niet alleen.’’
Mentale weerbaarheid: een gezamenlijke verantwoordelijkheid
Mentale weerbaarheid is geen individuele opgave, maar iets van ons allemaal. Als Instituut voor Veiligheid (IvV) voelen wij een sterke urgentie op dit thema. In een steeds weerbarstiger samenleving is mentaal weerbaar zijn van groot belang: het beschermt je van binnenuit. Vanuit het IvV maken wij ons hard van buitenaf. Door aandacht te vragen, het gesprek te normaliseren en op te roepen tot wat misschien wel het belangrijkste is: zorg voor elkaar.
Nieuwsgierig naar het boek van Cindy Berk?
Je kunt het boek in PDF bij ons opvragen.